Geschiedenis

GroenWest bestaat dit jaar 100 jaar. Er is in die tijd veel veranderd. 100 jaar geleden had Nederland 6,7 miljoen inwoners, nu bijna driemaal zoveel: 2019: 17 miljoen. Een werkweek telde nog 48 uur, waarbij er ook op zaterdagmorgen werd gewerkt. En pas 100 jaar geleden werd het kiesrecht voor vrouwen ingevoerd. Laten we kijken hoe de woonsituatie veranderd is de afgelopen 100 jaar.

Woningen in 1901

De woonomstandigheden van de arbeiders in die tijd waren erg slecht. Kinderen groeiden op in vervallen krotten en klamme kelderwoningen, kleine alkoofwoningen of afgeschotte zolders. Ook was er een groot woningtekort in Nederland. Een citaat uit die tijd beschrijft hoe de woonsituatie was. 

’Een kamer waar de zon nooit doordrong; ‘s winters was het een grot vol nattigheid en ‘s zomers werden we ziek van de klamme hitte. In een hoek stond een ton die het gezin tot plee diende, in de andere ton kwamen de vuile luiers en verder alle rommel die je in zo’n onderkomen kon verwachten. De rook van vaders pijp en de uitwasemingen van tien arme mensen maakten dat je in de kamer aan één stuk door naar lucht zat te happen.’ – Neel Doff, Dagen van honger en ellende (1915).

Aan deze misstanden moest de Woningwet in 1901 een einde maken.

De woningwet

De Woningwet moest de bouw en bewoning van slechte en ongezonde woningen onmogelijk maken en de bouw van goede woningen bevorderen. Een van de punten in de Woningwet was de financiële steun die woningcorporaties konden krijgen. Wanneer een woningcorporatie geen winstoogmerk had, en uitsluitend in het belang van de volkshuisvesting opereerde konden zij financiële steun krijgen van de overheid.

Met de komst van de Woningwet werden er steeds meer woningcorporaties opgericht. Woningcorporaties zetten zich in voor het bouwen, het onderhouden en het verhuren van goede woningen voor mensen met een kleine beurs. Waar er in 1901 slechts 40 corporaties waren, waren het er twintig jaar later al 1.341. Zo ook GroenWest, of eigenlijk bouwvereniging St Joseph uit Vleuten, de voorganger van GroenWest.

Woningcorporaties in het begin

Vroeger werkten woningcorporaties heel anders dan nu. Zo waren er bijvoorbeeld woningopzichteressen. Zij waren actief betrokken bij hun bewoners, inden wekelijks de huur en zagen toe op zaken als een verbod op huisdieren of het drogen van de was in de woonkamer. Ook controleerden ze of huurders iedere week een verplicht bezoek aan het badhuis namen, aangezien veel woningen nog geen water hadden.

Wonen werd vooral gezien als een onderlinge vrouwenzaak, omdat vooral vrouwen over de talenten beschikten om ‘van vrouw tot vrouw’ bewoonsters van persoonlijk advies te dienen. Mannen waren doorgaans buitenshuis aan het werk en hadden daar nu eenmaal geen kaas van gegeten.

Kwaliteit en aanbod van woningen is gestegen
Mede dankzij de Woningwet is zowel het aantal woningcorporaties, als het aantal sociale huurwoningen flink gestegen. In 2016 waren er maar liefst 339 woningcorporaties in Nederland, en bijna 2.4 miljoen sociale huurwoningen. Niet alleen het aantal woningen, maar ook de kwaliteit van de woningen is gestegen. Zo was een sociale huurwoning rond 1900 gemiddeld 50 vierkante meter en woonden er vijf mensen. Dat is maar 10 vierkante meter per persoon! Tegenwoordig wonen er gemiddeld 2.4 mensen in een sociale huurwoning, en zijn deze woningen gemiddeld 160 vierkante meter groot. Dat is 65 vierkante meter per persoon!

De geschiedenis van GroenWest

Op 15 maart 1919 werd bouwvereniging St. Joseph in Vleuten opgericht. In de statuten staat het doel: de verbetering van de volkshuisvesting van de katholieke arbeidersbevolking. St. Joseph fuseerde later met de woningstichtingen in Vleuten, De Meern en Harmelen. Zo ontstond GroenrandWonen.

In 2011 fuseerde GroenrandWonen met SWW en Westhoek Wonen. Dit werd GroenWest. Ook SWW en Westhoek Wonen ook zijn ontstaan uit allerlei fusies van kleine woningcorporaties.

Het heden

En nu, 100 jaar verder, is er een hoop veranderd. We innen de huur niet meer wekelijks bij mensen thuis, maar via automatische incasso. Badhuizen zijn overbodig, want iedereen heeft een eigen badkamer. En woningopzichteressen? Die zijn overbodig geworden. Hoewel veel anders is dan 100 jaar geleden, is er één ding is hetzelfde gebleven. De maatschappelijke betrokkenheid van GroenWest staat nog steeds in onze missie, en dat zal zo blijven. En daarom, vieren we het jubileum graag met u!

Benieuwd hoe we het jubileum vieren samen met u? Klik hier voor de activiteiten rondom het jubileum.